Elke ondernemer gluurt weleens naar de concurrent. Doe het dan meteen goed: met een simpele concurrentie-analyse zie je precies waar anderen scoren, waar ze steken laten vallen en waar voor jou het gat zit. Gratis, zonder tools, en zonder dat je een flauwe kopie van een ander wordt.
Wat wil je eigenlijk weten van je concurrenten?
Een concurrentie-analyse klinkt als iets voor grote bedrijven met een marketingafdeling en een abonnement op dure software. Onzin. In de kern wil je maar drie dingen weten:
- Waar zijn ze vindbaar? Staan ze bovenaan in Google, zijn ze actief op social media, of draaien ze vooral op mond-tot-mond?
- Wat beloven ze? Snelheid, de laagste prijs, ontzorgen, kwaliteit? En hoe brengen ze dat: zakelijk, persoonlijk, schreeuwerig?
- Wat doen ze goed en wat doen ze slecht? Volgens hun klanten, niet volgens henzelf.
Meer is het niet. Je hoeft geen rapport van veertig pagina's te schrijven. Een half uur serieus kijken per concurrent, drie tot vijf concurrenten in totaal, en je weet meer over jouw markt dan de meeste van je vakgenoten ooit zullen weten.
Gratis kijken: zo doe je een concurrentie-analyse zonder tools
1. Hun website
Open de site van je concurrent en doe alsof je een klant bent. Snap je binnen vijf seconden wat ze doen en voor wie? Staat er een duidelijke vervolgstap? Staan er prijzen op? Noteer wat je opvalt: wat werkt, en op welk punt jij zelf afhaakt. Dat afhaakmoment is goud waard, want daar haken hun bezoekers ook af. Doe dezelfde check daarna nog een keer op je telefoon, want daar komt tegenwoordig het grootste deel van de bezoekers binnen. En kijk vooral ook naar wat er niet staat: geen prijzen, geen gezicht, geen reviews? Elk gemis bij de concurrent is een kans voor jou.
2. Hun reviews
Reviews zijn het eerlijkste marktonderzoek dat bestaat, en het kost je niets. Lees vooral de beoordelingen met drie sterren: daar staat wat er goed ging én wat er beter kon. Zie je bij meerdere concurrenten dezelfde klacht terugkomen, bijvoorbeeld slecht bereikbaar of achteraf duurder dan afgesproken, dan heb je zojuist jouw kans gevonden. Doe dat beter en zeg het hardop op je site. Hoe je zelf aan sterke beoordelingen komt, lees je in mijn artikel over reviews verzamelen.
3. Hun social media
Kijk niet naar het aantal volgers, kijk naar de reacties. Duizend volgers zonder interactie zeggen niets; vijftig oprechte reacties zeggen alles. Waar reageren mensen op? Welke vragen stellen ze? Dat vertelt je wat de markt bezighoudt, en dus waar jij over kunt schrijven en posten. Let ook op de vragen die onbeantwoord blijven en de klachten die in reacties voorbijkomen; daar zit vaak meer informatie in dan in het bericht zelf.
4. De zoekresultaten
Zoek in een incognitovenster op jouw dienst plus je plaats, precies zoals een klant dat doet. Wie staat er bovenaan, wie heeft een goed gevuld bedrijfsprofiel met foto's en reviews, en wiens zoekresultaat nodigt echt uit om te klikken? Sta je er zelf niet tussen, dan weet je meteen waar je eerste werk ligt. Zelf hoger komen begint bij een goed fundament; daar help ik graag bij met SEO en SEA.
Benieuwd waar jouw kansen liggen?
Ik kijk vrijblijvend met je mee naar jouw markt en vertel je eerlijk waar je kunt winnen, en waar niet.
Plan een gratis kennismaking→Gaten vinden waar jij in past
Het doel van al dat kijken is niet ontdekken hoe goed de rest is. Het doel is het gat vinden dat niemand vult. Een paar gaten die ik in de praktijk steeds weer tegenkom:
- Niemand noemt prijzen. Wees dan de eerste die transparant is. Dat filtert de verkeerde aanvragen eruit en bouwt vertrouwen op voordat er ook maar één gesprek is gevoerd.
- Iedereen richt zich op iedereen. Kies één specifieke doelgroep en spreek die aan in haar eigen taal. Specialisten winnen het bijna altijd van generalisten.
- Reageren duurt dagen. Beloof een reactie binnen 24 uur en maak dat waar. Voor veel klanten is snelheid de doorslaggevende factor.
- Alles klinkt hetzelfde. Wollige teksten, stockfoto's, dezelfde beloftes. Een normaal, menselijk verhaal met een echt gezicht valt dan enorm op.
Nog een gratis bron die bijna iedereen overslaat: je eigen nieuwe klanten. Vraag ze waarom ze bij hun vorige leverancier zijn weggegaan en waarom ze juist voor jou kozen. Die antwoorden zijn eerlijker en preciezer dan alles wat je online vindt, en ze vertellen je letterlijk welk gat jij op dit moment al aan het vullen bent.
Zo'n gat heb ik zelf ook gebruikt. Toen ik met NorthByte begon, zag ik dat vrijwel iedereen in mijn vak met vage vanaf-prijzen werkte en offertes waar je een week op moest wachten. Daarom zet ik gewoon een vaste prijs op mijn prijzenpagina: €795 voor een one-pager, en maatwerk op aanvraag met één vaste prijs vooraf. Niet omdat een boek dat voorschrijft, maar omdat de markt er duidelijk om vroeg.
Kopiëren maakt je inwisselbaar
Hier gaat het vaak mis. Ondernemers zien een concurrent die het goed doet en denken: dat ga ik ook precies zo doen. Zelfde soort website, zelfde teksten, zelfde belofte. Het resultaat is een markt vol bedrijven die niet van elkaar te onderscheiden zijn, waarna de klant maar op één ding kan kiezen: de laagste prijs.
Wie kopieert, loopt per definitie achter. De klant heeft het origineel al gezien, en jij bent de flauwe versie.
Er is nog een praktisch probleem: je ziet alleen de buitenkant. Je ziet niet waarom die concurrent die keuzes maakte, wat toevallig werkt en wat ondanks de mooie buitenkant helemaal niet loopt. Grote kans dat je iets naboots wat bij jou totaal niet past. En voor je vindbaarheid is kopiëren zelfs schadelijk: Google heeft niets aan een tweede versie van dezelfde tekst en laat vrijwel altijd het origineel winnen.
Leren van je concurrenten betekent begrijpen waarom iets werkt, en dat vervolgens vertalen naar jouw verhaal, jouw doelgroep en jouw manier van werken. Anders zijn maakt je vindbaar en onthoudbaar. Hetzelfde zijn maakt je inwisselbaar.
Conclusie: kijk om je heen, en houd je eigen koers
Een goede concurrentie-analyse kost je een middag en geen cent. Praktisch: plan het een of twee keer per jaar in, noteer per concurrent drie dingen die ze goed doen en drie zwakke plekken, en kies één gat waar jij in stapt. Verwerk dat in je website, je teksten en je gesprekken.
En daarna: klaar met kijken, terug naar je eigen werk. Je wordt niet beter van eindeloos vergelijken; je wordt beter van je eigen keuzes scherp maken en daaraan vasthouden. Weet je na je analyse nog steeds niet waarin jij je onderscheidt, bepaal dan eerst wat jouw bedrijf echt anders maakt voordat je ook maar iets aan je site of teksten verandert. De concurrent bepaalt niet jouw richting, hooguit waar jij het verschil kunt maken.
Veelgestelde vragen
Om te beginnen geen enkele. Een browser, een incognitovenster en een notitieblok zijn genoeg: bekijk websites, lees reviews, scroll door social media en zoek in Google zoals een klant dat doet. Betaalde tools worden pas interessant als je serieus met vindbaarheid aan de slag gaat, en zelfs dan kun je dat prima uitbesteden.
Een of twee keer per jaar grondig is voor de meeste kleine bedrijven genoeg. Markten veranderen minder snel dan je denkt. Plan er een vast uurtje voor in, noteer wat er veranderd is en pas hooguit een paar dingen aan. Dagelijks je concurrenten volgen kost energie en levert vooral onrust op.
Groter is niet hetzelfde als beter. Grote spelers zijn vaak traag, onpersoonlijk en generiek, precies de punten waarop een klein bedrijf kan winnen. Jij kunt sneller reageren, persoonlijker werken en je op een specifieke doelgroep richten. Concurreer nooit op schaal of prijs met een grote partij, maar op aandacht en specialisatie.