Website gehackt?
Zo herken je het en zo los je het op.

Bij een gehackte website denk je al snel aan een zwart scherm met een dreigende tekst. In werkelijkheid merk je er meestal niets van: je site ziet er normaal uit, terwijl er links naar pillen en casino's in je code staan of je bezoekers ongemerkt worden doorgestuurd. Is je website gehackt, dan wil je dat zo vroeg mogelijk weten. In dit artikel lees je hoe je het herkent, hoe je het zelf controleert en wat je meteen doet.

Waarom een hack bijna nooit opvalt

Wie een website kraakt, wil er bijna altijd iets aan verdienen. Een zwart scherm levert niets op, want dat zie je meteen. Een site die gewoon blijft werken wel: die heeft bezoekers, een plek in Google en een domeinnaam die al jaren bestaat. Precies dat vertrouwen wordt geleend om spam te verspreiden, bezoekers door te sturen of nepwinkels hoger in Google te krijgen.

Daarom is een hack meestal zo gemaakt dat jij hem niet ziet. De spam staat verstopt in de broncode, is alleen zichtbaar voor Google, of verschijnt alleen voor bezoekers die via een zoekresultaat binnenkomen. Jij typt je eigen adres in, ziet je vertrouwde homepage en denkt dat alles in orde is. Zo kan het maanden duren voordat iemand het merkt.

Een gehackte website schreeuwt niet. Hij doet gewoon zijn werk, alleen niet meer voor jou.

Vijf signalen dat je website gehackt is

Sporen zijn er meestal wel, als je weet waar je moet kijken:

• Verstopte spamlinks in oude berichten: in een nieuwsbericht van jaren terug staan ineens links naar pillen, gokken of goedkope merkkleding. Op het scherm zie je ze niet, in de broncode en voor Google wel.
• Doorsturen naar gok- of nepwinkels: bezoekers komen op een heel andere site uit. Vaak gebeurt dat alleen op de telefoon, of alleen als iemand via Google binnenkomt. Daarom zie jij het zelf meestal niet.
• Vreemde pagina's in Google: tussen je eigen pagina's staan resultaten met titels in een andere taal of over producten die je nooit hebt verkocht.
• Een waarschuwing van Google: onder je zoekresultaat staat dat de site mogelijk gehackt is, of de browser toont een rood waarschuwingsscherm voordat iemand je site te zien krijgt.
• Onbekende beheerders: in je beheeromgeving of bij je hosting staat een gebruiker die jij niet hebt aangemaakt, of je krijgt mails over wachtwoorden die je nooit hebt aangevraagd.

Eén signaal is al genoeg om verder te kijken.

Zo controleer je het zelf

Daar heb je geen technische kennis voor nodig:

• Zoek in Google op je eigen site: typ site:jouwdomein.nl met daarachter een woord als casino, viagra of cialis. Zo zie je alleen pagina's van jouw domein waarin dat woord voorkomt. Krijg je resultaten terwijl je dakdekker of kapper bent, dan weet je genoeg.
• Kijk in Search Console: in het rapport Beveiligingsproblemen meldt Google het als het iets verdachts op je site heeft gevonden. Heb je dat nog niet gekoppeld, lees dan in mijn artikel over Google Search Console hoe je dat in een kwartier regelt.
• Laat iemand anders op een telefoon kijken: vraag een vriend of collega om je bedrijf op een eigen telefoon te googelen en via het zoekresultaat door te klikken. Komt die op een andere site uit dan de jouwe, dan heb je je antwoord.

Vind je niets, dan is dat goed nieuws, maar geen garantie. Herhaal deze controle af en toe, bijvoorbeeld als vast onderdeel van je website-onderhoud.

Website gehackt? Dit doe je meteen

Schrik je van wat je vindt, ga dan niet in paniek alles wissen. Dan gooi je ook de sporen weg die laten zien hoe iemand binnenkwam, en daarmee de kans dat je het lek echt dichtkrijgt. Werk liever rustig dit rijtje af:

1. Schakel hulp in: neem contact op met je hostingpartij of met de bouwer van je site. Die kunnen zien wat er is veranderd en wanneer, en de site zo nodig tijdelijk offline halen.
2. Wijzig alle wachtwoorden: van je beheeromgeving, je hostingaccount, je database en je mail. Ga ervan uit dat alles wat op dezelfde plek stond, bekend kan zijn.
3. Zet een schone back-up terug of schoon de site op: een back-up van voor de hack is de snelste weg terug. Weet je niet zeker wanneer het begon, dan moet de site met de hand worden opgeschoond.
4. Werk alles bij: installeer de updates van je systeem, thema en plugins, en haal alles weg wat je niet gebruikt. Ook een uitgeschakelde plugin kan nog een open deur zijn.
5. Verwijder onbekende gebruikers: elk account dat jij niet herkent, gaat eruit.
6. Vraag een beoordeling aan: heeft Google je site gemarkeerd, vraag dan in Search Console een nieuwe beoordeling aan zodra alles schoon is. Keurt Google de beoordeling goed, dan verdwijnt de waarschuwing.

Kan iemand bij de hack persoonsgegevens hebben ingezien, bijvoorbeeld berichten uit je contactformulier of een klantenbestand, dan kan de meldplicht datalekken gelden. Je meldt zo'n lek dan binnen 72 uur na ontdekking bij de Autoriteit Persoonsgegevens, tenzij het waarschijnlijk geen risico voor de betrokkenen oplevert. Is het risico groot, dan moet je ook de mensen zelf inlichten. Twijfel je, lees dan de uitleg op de site van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Een verlopen domeinnaam is ook een open deur

Er is een vorm van misbruik waar geen inbraak voor nodig is. Wordt een domeinnaam niet verlengd, bijvoorbeeld omdat een betaling misgaat of de herinneringen op een oud mailadres binnenkomen, dan komt hij na een tijd weer vrij. Iedereen kan hem dan registreren. Er zijn partijen die juist zulke namen opkopen, omdat er nog links naar wijzen. Ze zetten er spam of een gokpagina op en profiteren van de naam die jij hebt opgebouwd.

Zo'n naam terughalen is lastig en lukt lang niet altijd. Houd daarom zelf in de gaten wanneer je domeinnaam verlengd wordt, zorg dat de herinneringen binnenkomen op een mailadres dat je echt leest, en zorg dat jij of je bedrijf als houder geregistreerd staat. Meer daarover lees je in mijn artikel over een goede domeinnaam kiezen.

Voorkomen is saai, en daarom werkt het

De meeste hacks gebeuren niet omdat iemand jouw bedrijf uitkiest. Ze gebeuren omdat een programma het hele internet afzoekt naar sites met een bekend lek of een zwak wachtwoord. Wat helpt, is vooral de basis op orde houden:

• Updates: installeer ze zodra ze er zijn, ook voor plugins en thema's.
• Minder plugins: elke uitbreiding is een extra deur. Wat je niet gebruikt, haal je weg.
• Sterke wachtwoorden en tweestapsverificatie: een wachtwoordmanager en een extra code op je telefoon maken het een stuk lastiger om met een geraden of gelekt wachtwoord binnen te komen.
• Back-ups: laat ze automatisch maken en controleer af en toe of je er ook echt een kunt terugzetten.
• Bewaking: laat dagelijks controleren of je site bereikbaar is en of het certificaat en de domeinnaam in orde zijn. Een verstopte spamlink vindt zo'n controle niet, daarvoor blijft de zoekopdracht hierboven nodig.

Ook de bouw van je site maakt uit. Veel sites die ik bouw zijn statisch, zonder database en zonder plugins die je moet bijhouden. Daarmee valt een groot deel van de aanvallen hierboven al af. Eerlijk is eerlijk: geen enkele site is honderd procent veilig. Ook bij een statische site blijven je hostingaccount, je domeinnaam en je mail iets om goed te beveiligen. In mijn artikel over WordPress of maatwerk lees je hoe je die keuze maakt, en over het slotje in de browser schreef ik een apart stuk over HTTPS en websiteveiligheid.

Wil je het uit handen geven? Je hosting en het onderhoud kun je bij mij onderbrengen. Wat dat kost, spreken we vooraf af, zwart op wit. Hoe ik met prijzen omga, zie je op mijn prijzenpagina.

Conclusie: kijk liever te vroeg dan te laat

Een gehackte website ziet er zelden gehackt uit. Controleer het af en toe zelf met een zoekopdracht, Search Console en de telefoon van iemand anders. Is het mis, blijf dan rustig, schakel hulp in, wijzig je wachtwoorden en ruim het stap voor stap op. En houd je domeinnaam net zo goed in de gaten als je site zelf. Wil je dat iemand meekijkt? Vraag de gratis website-check aan, dan krijg je binnen 48 uur drie concrete verbeterpunten van me.